નવરાત્રિનું પાંચમું નોરતું: વાત્સલ્ય અને માતૃત્વના પ્રતીક મા સ્કંદમાતાની આરાધનાનો પાવન અવસર
ધાર્મિક રિપોર્ટ
આદ્યશક્તિની ભક્તિ અને શક્તિના પર્વ નવરાત્રિના પાંચમા દિવસે મા દુર્ગાના પાંચમા સ્વરૂપ ‘માતા સ્કંદમાતા’ ની પૂજા-અર્ચના કરવાનો વિશેષ મહિમા છે. સનાતન પરંપરા અનુસાર, દેવસેનાપતિ ભગવાન સ્કંદ (કાર્તિકેયજી) ની માતા હોવાના કારણે તેમને સ્કંદમાતા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. માતૃત્વ, કરુણા અને વાત્સલ્યથી સભર આ દિવસ ભક્તો માટે સુખ-શાંતિ અને સંતાન સુખની પ્રાપ્તિ કરાવનારો માનવામાં આવે છે.
🌺 કેવું છે મા સ્કંદમાતાનું દિવ્ય સ્વરૂપ?
માતા સ્કંદમાતાનું સ્વરૂપ અત્યંત મનોહર, તેજસ્વી અને મમતામય છે:
- ચતુર્ભુજ દેવી: માતાજીને ચાર ભુજાઓ છે. તેમની ઉપરના બે હાથોમાં કમળનું પુષ્પ વિરાજમાન છે.
- બાળ કાર્તિકેયજી ગોદમાં: એક હાથમાં તેઓ બાળ ભગવાન સ્કંદ (કાર્તિકેય)ને પોતાની ગોદમાં ધારણ કરી રહ્યા છે અને બીજો હાથ ભક્તોને આશીર્વાદ આપતી ‘અભય મુદ્રા’માં છે.
- પદ્માસના દેવી: માતા સિંહ પર સવાર છે, પરંતુ કમળના પુષ્પ પર વિરાજમાન હોવાથી તેમને ‘પદ્માસના દેવી’ પણ કહેવામાં આવે છે.
🛕 પૂજા-અર્ચના અને વિધિ
આજના દિવસે સવારે સ્નાન આટોપીને શુદ્ધ વસ્ત્રો ધારણ કરી મા સ્કંદમાતાનું ધ્યાન ધરવું જોઈએ:
- સ્થાપના અને અભિષેક: પૂજાગૃહમાં માતાજીની મૂર્તિ/તસવીરને ગંગાજળથી પવિત્ર કરી ધૂપ-દીપ પ્રગટાવો.
- પ્રિય પુષ્પ અને વસ્ત્ર: માતાજીને પીળો કે સફેદ રંગ અત્યંત પ્રિય છે. પૂજામાં પીળાં અથવા સફેદ ફૂલ (વિશેષ કરીને કમળનું ફૂલ) અર્પણ કરવા શુભ ગણાય છે.
- પ્રસાદ / ભોગ: પાંચમા નોરતે માતાજીને કેળાં અથવા કેળાંથી બનેલી વાનીઓ, કેસરની ખીર અને સાત્ત્વિક મીઠાઈનો ભોગ ધરાવવામાં આવે છે.
🕉️ પૂજા માટેનો પવિત્ર મંત્ર
માતાજીની કૃપા પ્રાપ્ત કરવા માટે પૂજા દરમિયાન આ મંત્રનો જાપ કરવો શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે:
યા દેવી સર્વભૂતેષુ મા સ્કંદમાતા રૂપેણ સંસ્થિતા।
નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમસ્તસ્યૈ નમો નમઃ॥
🌟 પાંચમા નોરતાનું ધાર્મિક મહત્વ
- સંતાન સુખની પ્રાપ્તિ: ધાર્મિક માન્યતા મુજબ, જે દંપતીને સંતાન પ્રાપ્તિની મનોકામના હોય તેમના માટે આ દિવસની પૂજા વરદાનરૂપ નીવડે છે.
- જ્ઞાન અને સુખ-શાંતિ: સ્કંદમાતાની ભક્તિ કરવાથી સાધકને આધ્યાત્મિક જ્ઞાન, શાંતિ અને પરમ સુખની અનુભૂતિ થાય છે.
- બાળકના કલ્યાણ માટે પ્રાર્થના: માતાજી પોતાના ભક્તોનું પુત્રની જેમ જ રક્ષણ કરે છે, જેથી માઇભક્તો આજે પોતાના પરિવાર અને બાળકોની સુખાકારી માટે પ્રાર્થના કરે છે.
