નવરાત્રીનો આઠમો દિવસ: મહા અષ્ટમીએ માં મહાગૌરીની આરાધના, જાણો આજના દિવસનું મહત્વ, પૂજા-વિધિ અને દિવ્ય સ્વરૂપ
વિશેષ પ્રતિનિધિ
સુરત: શારદીય નવરાત્રીનો આઠમો દિવસ એટલે કે મહા અષ્ટમી. આ પાવન દિવસે આદ્યશક્તિના આઠમા સ્વરૂપ માતા મહાગૌરીની વિશેષ પૂજા-અર્ચના અને આરાધના કરવામાં આવે છે. સનાતન ધર્મમાં મહા અષ્ટમીની તિથિનું અત્યંત શુભ અને વિશેષ મહત્વ રહેલું છે.
માં મહાગૌરીનું દિવ્ય સ્વરૂપ
શાસ્ત્રોક્ત વર્ણન અનુસાર, માં મહાગૌરીનો વર્ણ અત્યંત ગૌર (શ્વેત) અને સૂર્ય સમાન તેજોમય છે.
- વસ્ત્ર અને વાહન: માતાજી શ્વેત વસ્ત્રો અને આભૂષણો ધારણ કરે છે. તેમનું વાહન વૃષભ (બળદ) છે, જેથી તેમને ‘વૃષારૂઢા’ પણ કહેવામાં આવે છે.
- મુદ્રા અને આયુધ: માતાજી ચતુર્ભુજ (ચાર હાથ ધરાવતા) છે. તેમના ઉપરના જમણા હાથમાં અભયમુદ્રા અને નીચેના હાથમાં ત્રિશૂળ છે. ડાબી તરફના ઉપરના હાથમાં ડમરૂ અને નીચેના હાથમાં વરદમુદ્રા શોભે છે.
- સ્વભાવ: માં મહાગૌરી અત્યંત શાંત, મનોહર, પવિત્ર અને કરુણામય છે.
આજના દિવસનું ધાર્મિક મહત્વ
પૌરાણિક કથા મુજબ, માતા પાર્વતીજીએ શિવજીને પતિરૂપે પામવા માટે કઠોર તપસ્યા કરી હતી. તપસ્યાના કારણે તેમનો વર્ણ શ્યામ થઈ ગયો હતો. તેમની તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈને જ્યારે ભગવાન શિવે તેમના પર ગંગાજળ છાંટ્યું, ત્યારે તેમનું શરીર કાંતિમાન અને અત્યંત શ્વેત થઈ ગયું. ત્યારથી તેઓ મહાગૌરી તરીકે ઓળખાયા.
અષ્ટમીના દિવસે માતાજીની પૂજા કરવાથી ભક્તોના તમામ પૂર્વજન્મના પાપો અને કષ્ટ નષ્ટ થાય છે. મન શુદ્ધ થાય છે અને જીવનમાં સુખ, સમૃદ્ધિ, શાંતિ તથા અક્ષય પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
પૂજા-પાઠ અને વિધાન
મહા અષ્ટમીના દિવસે શાસ્ત્રોક્ત વિધિ મુજબ કરવામાં આવતી પૂજા-અર્ચનાનું વિશેષ વિધાન છે:
- કન્યા પૂજન (કુમારી પૂજન): આજના દિવસે ૨ થી ૧૦ વર્ષની બાળાઓને ઘરે નિમંત્રણ આપી, તેમના ચરણ પખાળી, તિલક કરીને પૂજન કરવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેમને પૂરી, ચણા અને હલવાનો પ્રસાદ જમાડી આશીર્વાદ લેવામાં આવે છે.
- હવન અને મહાપૂજા: અષ્ટમીના દિવસે ઘરમાં કે અનુષ્ઠાન સ્થળે હોમ-હવન (યજ્ઞ) કરવાનું વિશેષ ફળ માનવામાં આવે છે. માં મહાગૌરીને નાળિયેર, પંચામૃત અને મિષ્ટાનનો ભોગ અર્પણ કરવામાં આવે છે.
- મંત્ર જાપ: આજના દિવસે “ઓમ દેવી મહાગૌર્યૈ નમઃ” (ॐ देवी महागौर्ये नमः) મંત્રનો જપ કરવાથી વિશેષ ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
