આજથી આદ્યાશક્તિની આરાધનાનું મહાપર્વ ‘નવરાત્રી’ પ્રારંભ: ઘટસ્થાપનનું ઉત્તમ મુહૂર્ત, પૂજન વિધિ અને મહત્વ
વિશેષ અહેવાલ | ગુજરાત સુરત:-
આજથી જગતજનની આદ્યાશક્તિ માં અંબાની ભક્તિ અને આરાધનાના મહાપર્વ ‘શારદીય નવરાત્રી’નો ભવ્ય પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. આગામી નવ દિવસ સુધી સમગ્ર વાતાવરણ માં અંબાના ગરબા, મંત્રોચ્ચાર અને ભક્તિમય સૂરથી ગુંજી ઊઠશે. નવરાત્રીના પ્રથમ દિવસે માતાજીના પ્રથમ સ્વરૂપ ‘શૈલપુત્રી’ની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે.
૧. ઘટસ્થાપન (ઘટ સ્થાપના) નું શુભ મુહૂર્ત
શાસ્ત્રોક્ત માન્યતા મુજબ નવરાત્રીના પ્રથમ દિવસે ઘટસ્થાપનનું વિશેષ મહત્વ છે. આજે ઘટસ્થાપન માટેના શુભ ચોઘડિયા અને મુહૂર્ત નીચે મુજબ છે:
-
- સવારનું શુભ મુહૂર્ત (ચલ-લાભ-અમૃત): સવારે ૦૬:૩૦ થી સવારે ૧૦:૩૦ સુધી
- અભિજીત મુહૂર્ત (શ્રેષ્ઠ મુહૂર્ત): બપોરે ૧૨:૦૦ થી બપોરે ૧૨:૪૫ સુધી
- બપોરનું શુભ મુહૂર્ત (શુભ): બપોરે ૦૧:૩૦ થી બપોરે ૦૩:૦૦ સુધી
નોંધ: રાહુકાળ દરમિયાન ઘટસ્થાપન વર્જિત માનવામાં આવે છે, તેથી બપોરે ૪:૩૦ થી ૬:૦૦ દરમિયાન ઘટસ્થાપન કરવું નહીં.
૨. ઘટસ્થાપન અને પૂજન વિધિ
-
-
- તૈયારી: ઈશાન ખૂણામાં (ઉત્તર-પૂર્વ) સ્વચ્છ જગ્યાએ માટીની વેદી બનાવી તેમાં જવ (જવાર) વાવવા.
- કલશ સ્થાપના: તાંબા કે માટીના કલશમાં જળ, ગંગાજળ, સોપારી, સિક્કો અને અક્ષત નાખવા.
- આસોપાલવના પાન: કલશના મુખ પર આસોપાલવ કે આંબાના ૫ પાન મૂકી તેના પર શ્રીફળ (નાળિયેર) સ્થાપિત કરવું.
- અખંડ દીપક: નવ દિવસ સુધી માતાજી સમક્ષ ઘી અથવા તેલનો અખંડ દીવો પ્રગટાવવો.
-
૩. નવરાત્રીનું મહત્વ
નવરાત્રી માત્ર ઉત્સવ નથી પણ આધ્યાત્મિક શુદ્ધિ અને આસુરી શક્તિઓ પર દૈવી શક્તિના વિજયનું પ્રતિક છે.
-
-
- દૈવી શક્તિની ઉપાસના: માં દુર્ગાએ મહીષાસુર જેવા અસુરોનો નાશ કરી દેવો અને માનવોને ભયમુક્ત કર્યા હતા.
- આધ્યાત્મિક શુદ્ધિ: આ નવ દિવસો દરમિયાન ઉપવાસ, જાપ અને ધ્યાન કરવાથી મન, વચન અને કર્મની શુદ્ધિ થાય છે.
- સાંસ્કૃતિક વિરાસત: ગુજરાતની ગરબા પરંપરા માત્ર દેશમાં જ નહીં પરંતુ વિશ્વભરમાં જાણીતી છે, જેને યુનેસ્કો (UNESCO) દ્વારા અમૂર્ત સાંસ્કૃતિક વારસાનો દરજ્જો પણ મળ્યો છે.
-
નવરાત્રીના નવ સ્વરૂપો
૧. પ્રથમ નોરતું: માં શૈલપુત્રી
૨. બીજું નોરતું: માં બ્રહ્મચારિણી
૩. ત્રીજું નોરતું: માં ચંદ્રઘંટા
૪. ચોથું નોરતું: માં કૂષ્માંડા
૫. પાંચમું નોરતું: માં સ્કંદમાતા
૬. છઠ્ઠું નોરતું: માં કાત્યાયની
૭. સાતમું નોરતું: માં કાલરાત્રિ
૮. આઠમું નોરતું: માં મહાગૌરી (મહાઅષ્ટમી)
૯. નોમું નોરતું: માં સિદ્ધિદાત્રી (મહાનવમી)
માતાજી આપ સૌના જીવનમાં સુખ, શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને તંદુરસ્તી અર્પે તેવી નવરાત્રીની હાર્દિક શુભકામનાઓ!
